Kentin Dinamikleri Bağlamında Bir Mekân Sosyolojisi Denemesi ; “Ruşen Pastaneleri Örneği” Ankara

Selman ÇEVİK DER Kİ;

Bugün Toplumsal Gerçekliği Anlamak İçin Ne Yaptın?

İtalyan Düşünür Italo Calvino Görünmez Kentler’de “Bir kentte hayran kaldığın şey onun yedi ya da yetmiş yedi harikası değil, senin ona sorduğun bir soruya verdiği yanıttır” diyor. “İnsan yüzlü” şehirler tabiri yahut şehrin insanın ruhuyla özdeşleşmesi meselesi birçok dinamikle kendisini gösteriyor. Galiba bu dinamiklerin en başında da o şehrin mekânları ve özellikle tarihi olanları şehrin kimliğini oluşturuyor.

Ankara ‘da mekân sosyolojisi yapmak ve şehri kendinize özetlemek istiyorsanız bugün Altındağ ilçesinde bulunan Ulus semtini gezmeden ve havasını solumadan bunu öğrenmeniz mümkün değil.

Merhum fikir adamı Osman Yüksel Serdengeçti gibi Ankara’yı “Mabetsiz Şehir” olarak nitelendirmeyeceğiz ancak bir dönem böyle anıldığı doğrudur. İşte tam da bu yollarda hatta Kızılay ‘ın Yenişehir olarak bilindiği 1940 ‘lı yollarda Hacı Bayram Velî’nin huzuruna doğru Atatürk heykelinden yukarı doğru çıkarken hemen ilk solda köşeden ikinci bir dükkânda tarihi Ruşen Pastanesi kuruluyor. Öğrendiğimiz kadarıyla işletme ilk açıldığında küçük ve mütevazı bir mekânken daha sonra Ulus’ta 3 yer değiştiriyor ve bugünkü halini alıyor.

3 nesildir de pastane işletilmekte, isim sahibi Ruşen Kökten ‘den sonra oğlu ve şuanda da torunu emanetine sahip çıkmanın derdinde…

Torununun bizi sıcak karşılayışı ve işletmenin tarihini anlatırken duyduğu kıvanç ve gurur ise gözlerinden okunuyor.

Mamafih kendisinin Endüstri Mühendisi bir yazılımcı olduğunu öğreniyoruz. Beyefendi ise bu işi ek olarak yaptığını, neslin devamı için bir emanet olarak gördüğünü ve çocuklarının da ilgilenmesini istediğini söylüyor.



Ruşen Kökten ( Kurucu)


Ulus’ta en eski işletmelerden birisi olduğunu eklerken, aile mesleği olarak gördüğü bu mesleği daha da büyütme hedefi olduğunu ekliyor. Burada köklü aile şirketlerinin ve bu denli işletmelerin şehre ayrı bir hava kattığını ve inşa süreçlerinde hem ekonomik hem sosyal hem de tarihi bir misyon ve vizyona sahip olmaya çalıştıkları da düşünülebilir.

Avrupa ‘da 1880’lü yıllara uzanan bu tarz da mekânları gördükten sonra Türkiye’de neden olmasın? Diye düşünerek hareket ettiğini anlatarak devam ediyor Beyefendi; “Ruşen Pastaneleri Ankara‘nın en eski işletmelerinden ve bizim kadar az işletme var” diye de ekliyor…



Bir diğer dikkat çekici boyut ise bu durumu bir manevi miras olarak görmeleri öyle ki bu aile şirketinin maddi bir getirisi olsa da olmasa da 4.ve 5. neslin bu işe sahip çıkmasını temenni ediyor…




Ruşen Kökten’in Torunu (3.Nesil)


Şehrin, sokaklarında gezerken o havayı teneffüs eden ruh, bütünleşerek bir süre sonra “orası” gibi davranmaya başlıyor. Mimarisinden, sokak yapısına, mekânlarından semtlerine kadar bu durum insanın her şeyine sirayet ediyor gibi…

Ulus ve mekânları da tarihi olması hasebiyle Ankara’da olduğunuzu size hissettiren güzide bir semt…



Bu serüvenimizde kent dinamiklerini mekân analizleriyle bağdaştırarak tek bir mekân üzerinden anlamlandırmaya çalıştık. Misafiri olduğumuz Ruşen Pastaneleri’nin geçmişi ve şimdiki hali üzerinden tahayyüllerimiz canlandı. Ruşen manası itibariyle “aydınlık, belli, aşikâr” kelimeleriyle ihtiva ediyor. “Belli olan” “ gün gibi” ortada duran ama bizlerin çok da üzerinde durmadığı bir mesele olarak şehir ve içindekiler, muhayyilemizde yeni bir ufuk açarak başka bir “fiilde” başka bir “file” kapı araladı…

Şehri “anlamak” da bir insan işi olarak ödevimiz niyetiyle dururken yeni bir macera da görüşmek üzere, hoşçakalın...

36 görüntüleme